Opis badania

Pakiet badań na niedobory i anemię (podstawowy) to zestaw badań pozwalający ocenić najczęstsze przyczyny niedokrwistości oraz wybranych niedoborów witamin i żelaza. Łączy ocenę morfologii krwi z badaniami gospodarki żelazowej oraz poziomu witaminy B12 i kwasu foliowego.

Pakiet może być pomocny przy przewlekłym zmęczeniu, osłabieniu, bladości skóry, pogorszeniu koncentracji czy wypadaniu włosów. CRP dodatkowo pozwala uwzględnić obecność stanu zapalnego, który może wpływać na interpretację parametrów związanych z gospodarką żelazową.

Co sprawdza ten pakiet?

Morfologia i ocena krwi

• Morfologia krwi z rozmazem automatycznym

Pozwala ocenić krwinki czerwone, białe oraz płytki krwi i wykryć między innymi niedokrwistość oraz inne nieprawidłowości w obrazie krwi.

Gospodarka żelazowa

• Żelazo
• Ferrytyna

Ferrytyna pozwala ocenić zapasy żelaza w organizmie, natomiast oznaczenie żelaza dostarcza dodatkowej informacji o jego aktualnym stężeniu. Połączenie obu badań jest pomocne w diagnostyce niedoboru żelaza.

Witaminy istotne dla prawidłowej produkcji krwi

• Witamina B12
• Kwas foliowy

Niedobór tych witamin może prowadzić do rozwoju niedokrwistości, a także powodować objawy ze strony układu nerwowego, takie jak osłabienie, problemy z koncentracją czy zaburzenia czucia.

Stan zapalny

• CRP (ilościowo)

CRP pomaga ocenić, czy w organizmie występuje stan zapalny. Jest również istotne przy interpretacji gospodarki żelazowej, ponieważ stan zapalny może wpływać na stężenie ferrytyny.

Kiedy warto wykonać to badanie?

Pakiet warto wykonać, jeśli:

• odczuwasz przewlekłe zmęczenie lub osłabienie,
• masz bladość skóry,
• szybko się męczysz podczas wysiłku,
• masz problemy z koncentracją,
• obserwujesz wypadanie włosów lub łamliwość paznokci,
• masz częste bóle głowy lub zawroty głowy,
• występują obfite miesiączki,
• stosujesz dietę ubogą w produkty zawierające żelazo lub witaminy z grupy B,
• wcześniej stwierdzono u Ciebie niedokrwistość lub niedobór żelaza,
• chcesz sprawdzić przyczynę niepokojących objawów sugerujących niedobory.

Komu polecamy wykonanie badania?

Pakiet polecamy szczególnie:

• osobom z objawami mogącymi wskazywać na niedokrwistość,
• kobietom z obfitymi miesiączkami,
• osobom stosującym diety eliminacyjne lub ubogie w produkty odzwierzęce,
• osobom z przewlekłym zmęczeniem,
• osobom po przebytych niedoborach żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego,
• pacjentom z chorobami przewodu pokarmowego mogącymi wpływać na wchłanianie składników odżywczych,
• osobom chcącym kontrolnie ocenić gospodarkę żelazową i podstawowe parametry krwi.

Jak często wykonywać to badanie?

Częstotliwość badań zależy od przyczyny ich wykonania.

W ramach profilaktyki u osób zdrowych można rozważyć wykonanie pakietu raz w roku, natomiast w przypadku rozpoznanej niedokrwistości lub niedoboru żelaza, witaminy B12 czy kwasu foliowego częstotliwość kontroli powinien ustalić lekarz.

Jak przygotować się do badania?

Aby wyniki były jak najbardziej wiarygodne:

• najlepiej zgłosić się na badanie rano,
• zaleca się pozostać na czczo przez 8–12 godzin,
• przed badaniem można pić wodę,
• dzień wcześniej unikaj alkoholu i bardzo intensywnego wysiłku fizycznego,
• poinformuj personel o przyjmowanych lekach i suplementach,
• jeśli przyjmujesz preparaty żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego, poinformuj o tym przed pobraniem.

Czynniki mające wpływ na wynik

Na wyniki mogą wpływać:

• przyjmowane suplementy żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego,
• dieta,
• infekcje i stany zapalne,
• obfite krwawienia, w tym miesiączki,
• ciąża,
• intensywny wysiłek fizyczny,
• odwodnienie,
• choroby przewodu pokarmowego wpływające na wchłanianie składników odżywczych,
• stosowane leki.

Co mogą oznaczać wyniki poza zakresem?

Nieprawidłowe wyniki mogą wskazywać na różne przyczyny niedokrwistości lub niedoborów i wymagają interpretacji łącznie z pozostałymi parametrami.

Odchylenia mogą wskazywać między innymi na:

• niedobór żelaza,
• niedobór witaminy B12,
• niedobór kwasu foliowego,
• niedokrwistość,
• przewlekły stan zapalny,
• utratę krwi,
• zaburzenia wchłaniania składników odżywczych,
• choroby przewlekłe wpływające na gospodarkę żelazową.

Niska ferrytyna często wskazuje na wyczerpywanie zapasów żelaza, natomiast podwyższone CRP może świadczyć o stanie zapalnym i wpływać na interpretację ferrytyny. Sam wynik żelaza nie powinien być interpretowany w oderwaniu od morfologii, ferrytyny i pozostałych parametrów.

Nieprawidłowy wynik nie oznacza automatycznie konkretnej choroby. W przypadku stwierdzenia niedokrwistości lub niedoboru ważne jest ustalenie jego przyczyny, a nie tylko uzupełnienie brakującego składnika.