Pakiet badań – Dieta i Metabolizm

Opis badania

Pakiet badań – Dieta i metabolizm został przygotowany dla osób, które chcą świadomie zadbać o sposób odżywiania, rozpocząć dietę redukcyjną, poprawić swoje nawyki żywieniowe lub lepiej ocenić funkcjonowanie organizmu przed wprowadzeniem zmian w diecie.

Pakiet obejmuje 18 badań, które pozwalają ocenić najważniejsze obszary związane z metabolizmem, gospodarką węglowodanową i lipidową, funkcjonowaniem tarczycy, wątroby i nerek, gospodarką żelazową oraz wybranymi witaminami i składnikami mineralnymi.

W skład pakietu wchodzą:

Gospodarka węglowodanowa i metabolizm:

• glukoza,
• insulina,
• hemoglobina glikowana (HbA1c).

Tarczyca i gospodarka hormonalna:

• TSH,
• FT3,
• FT4,
• anty-TPO,
• kortyzol.

Gospodarka lipidowa:

• lipidogram: cholesterol całkowity (CHOL), HDL, LDL, nie-HDL, triglicerydy (TG).

Wątroba i metabolizm:

• próby wątrobowe: ALT, AST, ALP, bilirubina całkowita (BIL), GGTP.

Nerki i gospodarka metaboliczna:

• kreatynina,
• kwas moczowy,
• elektrolity: sód (Na) i potas (K).

Morfologia, stan zapalny i gospodarka żelazowa:

• morfologia krwi z rozmazem automatycznym,
• CRP ilościowo,
• ferrytyna,
• żelazo.

Witaminy:

• witamina D – metabolit 25(OH).

Zestawienie tych badań daje szerszy obraz funkcjonowania organizmu i może być pomocne przy planowaniu zmian w sposobie odżywiania. Wyniki mogą również wskazać obszary, które wymagają dalszej diagnostyki lub konsultacji z lekarzem.

Kiedy warto wykonać ten pakiet?

Pakiet może być dobrym punktem wyjścia przed rozpoczęciem zmiany sposobu odżywiania, szczególnie gdy planujesz:

• rozpoczęcie diety redukcyjnej,
• zmianę sposobu żywienia,
• pracę nad poprawą parametrów metabolicznych,
• konsultację z dietetykiem,
• zwiększenie aktywności fizycznej,
• kontrolę masy ciała i zdrowia metabolicznego.

Może być również przydatny osobom, które mimo stosowania diety mają trudności z osiągnięciem zakładanych efektów, odczuwają przewlekłe zmęczenie lub chcą sprawdzić podstawowe parametry przed wprowadzeniem większych zmian żywieniowych.

Komu polecamy wykonanie badania?

Pakiet jest przeznaczony przede wszystkim dla osób dorosłych, które chcą uzyskać szerszy obraz swojego stanu zdrowia w kontekście diety i metabolizmu.

Szczególnie może zainteresować osoby:

• rozpoczynające odchudzanie,
• przygotowujące się do konsultacji dietetycznej,
• mające nadwagę lub otyłość,
• chcące poprawić jakość swojej diety,
• odczuwające przewlekłe zmęczenie lub spadek energii,
• zainteresowane kontrolą gospodarki cukrowej i lipidowej,
• stosujące dietę eliminacyjną lub mocno ograniczającą określone grupy produktów.

W przypadku chorób przewlekłych, przyjmowania leków lub wcześniejszych nieprawidłowych wyników badań zakres diagnostyki powinien być ustalony indywidualnie z lekarzem.

Jak często wykonywać ten pakiet?

Nie ma jednej częstotliwości odpowiedniej dla wszystkich osób.

U zdrowych osób pakiet może być wykonywany okresowo jako element kontroli stanu zdrowia, szczególnie przed rozpoczęciem większych zmian dotyczących sposobu odżywiania.

W przypadku osób stosujących dietę redukcyjną, leczonych z powodu zaburzeń metabolicznych lub mających nieprawidłowe wyniki badań częstotliwość kontroli należy ustalić indywidualnie z lekarzem lub dietetykiem.

Jak przygotować się do badania?

Ze względu na liczbę oznaczanych parametrów najlepiej wykonać badania rano i na czczo, po około 8–12 godzinach bez jedzenia.

• Można pić niewielką ilość wody.
• Dzień wcześniej warto unikać alkoholu i bardzo intensywnego wysiłku fizycznego.
• W dniu pobrania należy odpocząć przed pobraniem krwi.
• Kortyzol powinien być oznaczany zgodnie z zaleceniami dotyczącymi pory pobrania, ponieważ jego stężenie zmienia się w ciągu dnia.
• Jeśli przyjmujesz leki lub suplementy, poinformuj o tym personel pobierający krew.
• Nie odstawiaj samodzielnie leków przed wykonaniem badań.

Jeżeli badania są wykonywane w związku z konsultacją dietetyczną, warto poinformować dietetyka o aktualnym sposobie żywienia, stosowanych suplementach i lekach.

Czynniki mające wpływ na wynik

Na wyniki badań mogą wpływać m.in. sposób odżywiania, intensywność wysiłku fizycznego, stres, jakość snu, pora pobrania, stosowane leki i suplementy oraz aktualne infekcje.

Szczególne znaczenie ma przygotowanie do oznaczeń glukozy, insuliny i lipidogramu. Na ich wyniki może wpływać ostatni posiłek oraz krótkoterminowe zmiany sposobu odżywiania.

Na stężenie ferrytyny i żelaza wpływają m.in. stan zapalny, zapasy żelaza w organizmie oraz sposób odżywiania. Ferrytyna może wzrastać również podczas stanu zapalnego.

Wyniki TSH, FT3, FT4 i anty-TPO należy interpretować łącznie, szczególnie u osób z chorobami tarczycy lub przyjmujących hormony tarczycy.

Stężenie witaminy D zależy m.in. od suplementacji, ekspozycji na słońce, pory roku i sposobu odżywiania.

Co mogą oznaczać wyniki poza zakresem?

Nieprawidłowe wyniki mogą wskazywać na potrzebę dalszej diagnostyki, ale pojedynczy odchył od zakresu referencyjnego nie musi oznaczać choroby.

Podwyższona glukoza, HbA1c lub nieprawidłowa insulina mogą wymagać dalszej oceny gospodarki węglowodanowej. Nieprawidłowy lipidogram może wskazywać na zwiększone ryzyko zaburzeń gospodarki lipidowej.

Odchylenia TSH, FT3, FT4 lub anty-TPO mogą być związane z zaburzeniami funkcji tarczycy i wymagają interpretacji w kontekście objawów oraz pozostałych wyników.

Nieprawidłowe próby wątrobowe mogą wskazywać m.in. na zaburzenia funkcji wątroby lub dróg żółciowych. Zmiany kreatyniny mogą wymagać oceny funkcji nerek.

Obniżona ferrytyna lub żelazo mogą wskazywać na niedobór żelaza, natomiast ich interpretacja powinna uwzględniać również morfologię i CRP.

Nieprawidłowy poziom witaminy D może być wskazaniem do odpowiedniego dostosowania suplementacji lub dalszej konsultacji.

Wyniki badań należy interpretować całościowo. Pakiet nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani indywidualnego planu żywieniowego przygotowanego przez dietetyka.